İçeriğe geç
Diş hekimi koltuğunda diş modeli tutan çocuk (temsili görsel)

Çocuklarda ortodontik tedavi

7 yaşından itibaren yapılan ortodontik muayene ve gerektiğinde büyüme döneminden yararlanan erken tedavilerle, ileride daha karmaşık hale gelebilecek diş ve çene problemlerinin önlenmesi veya hafifletilmesi.

Tıbbi içerik: Dr. Pınar DemirSon güncelleme:

Kısa bilgiler

İlk ortodontik muayene
7 yaş
Erken tedavi dönemi
7 yaştan büyüme atağına (peak dönemi) kadar
Hareketli aparey ve plak kullanımı
Günde 20 saat

Çocuklarda ortodontik tedavi, büyüme ve gelişimi devam eden çocuklarda diş ve çene problemlerinin erken dönemde fark edilmesini ve gerektiğinde tedavi edilmesini kapsar. İlk ortodontik muayene için önerilen yaş 7'dir. Bu yaşta süt kesici dişler daimi dişlerle değişmeye başlamış ve birinci büyük azı dişleri sürmüştür; böylece dişlerin dizilimi ve çenelerin gelişimi hakkında sağlıklı bir değerlendirme yapılabilir. İlk muayene, tedaviye hemen başlanacağı anlamına gelmez. Pek çok çocukta yalnızca gelişim takip edilir; tedavi gerekiyorsa doğru zamanlama ailenizle birlikte planlanır.

Erken tedavi neden önemlidir?

Çocuklarda erken müdahale gerektiren tedaviler, 7 yaştan başlayarak ergenlik öncesi büyüme atağını (peak dönemi) içine alan dönemde uygulanır. Bu dönemde konan doğru teşhis ve zamanında başlanan tedavi; ileride çözümü cerrahiye kadar uzayabilecek bazı problemlerin önlenmesini veya yerleşmesinin engellenmesini mümkün kılabilir. Ortodontik tedaviye başlamak için tüm daimi dişlerin sürmesini beklemek her zaman doğru değildir. Konuyla ilgili ortodontik tedaviye başlamak için daimi dişler beklenmeli mi? yazısını okuyabilirsiniz.

Hangi durumlarda ortodontiste görünmek gerekir?

Çocuğunuzda aşağıdaki durumlardan biri varsa vakit kaybetmeden bir ortodonti uzmanına görünmesi önerilir:

  • Süt dişlerinin erken kaybı
  • Geceleri ağız açık uyuma (ağız solunumu)
  • Parmak emme gibi alışkanlıklar
  • Süt dişlerinde çapraşıklık (süt dişleri arasında normalde boşluklar olması beklenir)
  • Alt ve üst çene arasında iskeletsel uyumsuzluk
  • Ağız kapalıyken ön dişlerin birbirine değmemesi (açık kapanış)
  • Üst çene darlığı
  • Alt çenenin kapanırken bir tarafa kayması

Koruyucu tedaviler

Herhangi bir ortodontik veya iskeletsel bozukluk olmasa bile süt dişleri erken kaybedilebilir. Bu durumda alttan gelecek daimi dişin yeri, komşu dişlerin kaymasıyla kapanabilir. Sabit veya hareketli yer tutucular, daimi diş sürene kadar bu boşluğu korur. Böylece vakti geldiğinde sürecek daimi dişin gömük kalması veya farklı bir bölgeden sürmesi önlenmeye çalışılır.

Bu dönemde var olan iskeletsel problemler de tespit edilir. Ağız solunumu veya parmak emme gibi alışkanlıklar söz konusuysa, bunların ileride neden olabileceği dişsel ve iskeletsel sorunlar değerlendirilir; ağız solunumunda gerektiğinde kulak burun boğaz uzmanından da görüş alınır. Koruyucu ortodontik tedavilerin amacı, ileride ortaya çıkabilecek tedavi ihtiyacını ortadan kaldırmak veya zorluğunu hafifletmektir.

Hareketli apareyler ve Invisalign First

Erken tedavi gerektiren ancak ağızda hâlâ süt dişlerinin bulunduğu durumlarda hareketli apareylerle basit düzeltmeler yapılabilir. Tek bir dişin veya bir grup dişin çapraz kapanışının düzeltilmesi ve üst çenenin genişletilmesi bunlara örnektir. Ancak hareketli apareylerle diş çapraşıklıkları ayrıntılı olarak düzeltilemez.

Çocuklar için geliştirilmiş bir şeffaf plak sistemi olan Invisalign First ile, hareketli apareylerle çözülen sorunlara ek olarak daha geniş bir yelpazede düzeltme yapılabilir. Hem şeffaf plaklar hem de hareketli apareyler yalnızca yeme-içme sırasında ve diş fırçalarken çıkarılır; gün içinde 20 saat kullanılmaları gerekir. Şeffaf plaklarla ilgili genel bilgi için şeffaf plak tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Fonksiyonel çene ortopedisi

Büyüyen çocuklarda, çocuğun aktif büyüme potansiyelinden yararlanılarak alt ve üst çene arasındaki uyumsuzluklar tedavi edilebilir. Doğru teşhis ve doğru zamanda başlanan tedavi, bazı durumlarda ileride ortaya çıkabilecek çene ameliyatı ihtiyacını ortadan kaldırabilir.

Ağız dışı apareyler ve fonksiyonel tedaviler; büyümesi yetersiz kalan çenenin büyümesini desteklemeye, büyümesi fazla olan çenenin büyümesini baskılamaya veya yönlendirmeye yardımcı olur. Başlıca uygulamalar şunlardır:

  • Yüz maskesi: Üst çenenin geride olduğu durumlarda üst çene gelişimini desteklemek için
  • Head-gear (ağız dışı aparey): Üst çenenin ileride olduğu durumlarda
  • Fonksiyonel apareyler veya Invisalign MA: Alt çenenin geride olduğu durumlarda alt çene büyümesini desteklemek için

Hangi apareyin ne zaman kullanılacağı çocuğun yaşına, büyüme dönemine ve problemin türüne göre belirlenir. Büyümenin yönü ve miktarı kişiden kişiye değiştiği için bu tedavilerde düzenli takip önemlidir.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

İlk muayene. Çocuğunuzun dişleri, çeneleri, yüz yapısı ve alışkanlıkları değerlendirilir. Gerekirse fotoğraf ve röntgen gibi kayıtlar alınır.

Takip veya tedavi kararı. Tedavi gerekmiyorsa gelişim belirli aralıklarla kontrol edilir. Tedavi gerekiyorsa uygun aparey ve başlangıç zamanı ailenizle birlikte planlanır.

Aparey teslimi. Apareyin nasıl takılıp çıkarılacağı, nasıl temizleneceği ve günde kaç saat kullanılacağı hem çocuğa hem aileye anlatılır.

Kontroller. Apareyin etkisi ve çocuğun uyumu düzenli kontrollerle izlenir, gerekli ayarlamalar yapılır.

Dikkat edilmesi gerekenler

Erken tedavinin başarısı büyük ölçüde çocuğun ve ailenin uyumuna bağlıdır. Hareketli apareylerin ve plakların günde 20 saat takılması gerekir; daha az kullanıldığında beklenen etki oluşmayabilir. Apareyler çıkarıldığında kaybolmaması için mutlaka kabına konmalıdır. Dişlerin ve apareyin temizliği aksatılmamalıdır. Her problem erken dönemde tamamen çözülemeyebilir; bazı durumlarda büyüme tamamlandıktan sonra ek tedavi gerekebilir. Ailede alt çene ileriliği gibi benzer problemler varsa düzenli takip daha da önem kazanır.

Tedavi süresini etkileyen faktörler

Erken tedavilerin süresi kişiden kişiye değişir. Süreyi belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

  • Problemin türü ve derecesi
  • Kullanılan aparey
  • Çocuğun büyüme hızı ve büyüme döneminin zamanlaması
  • Apareyin günde 20 saat kullanılıp kullanılmadığı
  • Kontrol randevularına düzenli gelinmesi

Tedavi sonrasında

Erken tedavi tamamlandıktan sonra çocuğun büyümesi ve daimi dişlerin sürmesi takip edilir. Elde edilen düzeltmenin korunması için bir süre pekiştirme apareyi kullanılması istenebilir. Daimi dişlerin tamamı sürdüğünde dişlerin ayrıntılı düzeltilmesi için ikinci bir tedavi aşaması gerekebilir; erken tedavi bu aşamanın zorluğunu hafifletmeyi amaçlar. Bu dönem için ergenlerde ortodontik tedavi sayfasına bakabilirsiniz.

Ailelere öneriler

  • Çocuğunuzun diş fırçalama alışkanlığını düzenli olarak takip edin.
  • Apareyin günlük kullanım süresine uyulup uyulmadığını kontrol edin.
  • Kontrol randevularını aksatmamaya özen gösterin.
  • Geceleri ağız açık uyuma veya parmak emme gibi alışkanlıkları fark ettiğinizde muayenede belirtin.
  • Tedavi boyunca ortodontistin talimatlarına uyulmasını destekleyin.

Erken muayenenin önemi hakkında daha fazla bilgi için çocuklarda ortodonti ve erken müdahale yazısını okuyabilirsiniz. Levent'teki kliniğimizde 7 yaş ortodontik muayenesi için randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İlk ortodontik muayene için önerilen yaş 7'dir. Bu yaşta süt kesici dişler daimi dişlerle değişmeye başlamış ve birinci büyük azı dişleri sürmüştür. Erken süt dişi kaybı, ağız solunumu veya çenede belirgin bir uyumsuzluk fark ederseniz daha erken de muayene ettirebilirsiniz.

Her zaman gerekmez. Üst çene gelişiminin yetersiz olduğu durumlar gibi bazı iskeletsel problemlerde, çocuğun büyüme potansiyelinden yararlanmak için erken müdahale önemlidir.

Erken kaybedilen süt dişinin boşluğu, komşu dişlerin kaymasıyla kapanabilir. Sabit veya hareketli yer tutucular bu boşluğu daimi diş sürene kadar korur. Yer tutucu ihtiyacı muayenede değerlendirilir.

Hareketli apareyler ve Invisalign First plakları günde 20 saat kullanılmalıdır. Yalnızca yeme-içme sırasında ve diş fırçalarken çıkarılır.

Büyüyen çocuklarda, çocuğun büyüme potansiyelinden yararlanarak alt ve üst çene arasındaki uyumsuzlukları tedavi etmeye yönelik uygulamalardır. Yüz maskesi, head-gear, fonksiyonel apareyler ve Invisalign MA bu tedavilerde kullanılabilir.

Olabilir. Daimi dişler sürdükten sonra dişlerin ayrıntılı düzeltilmesi için ikinci bir tedavi aşaması gerekebilir. Erken tedavi, bu aşamanın zorluğunu hafifletmeyi ve bazı problemlerin yerleşmesini önlemeyi amaçlar.

Ağız solunumu, büyüme döneminde diş dizilimini ve çene gelişimini etkileyebilecek durumlardan biridir. Ortodontik muayenede değerlendirilir; gerektiğinde kulak burun boğaz uzmanından da görüş alınır.

Çocuklarda ortodonti için muayene

Dr. Pınar Demir 4. Levent, Beşiktaş bölgesindeki Dent4 Levent ile Kurtköy, Pendik bölgesindeki Bembeyaz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği kliniklerinde hasta kabul ediyor. Muayene günleri ve adres bilgileri için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili yazılar