İçeriğe geç
Braketli dişlerini diş ipiyle temizleyen yetişkin (temsili görsel)

Yetişkinlerde ortodontik tedavi

Diş ve dişeti sağlıklı olduğu sürece her yaşta uygulanabilen; dişsel düzeltme, kamuflaj ve çene ameliyatına hazırlık tedavilerini kapsayan yetişkin ortodontisi.

Tıbbi içerik: Dr. Pınar DemirSon güncelleme:

Kısa bilgiler

Yaş sınırı
Yok (diş ve dişeti sağlıklıysa)
Tedavi seçenekleri
Sabit braketler veya şeffaf plaklar
Kapsam
Dişsel düzeltme, kamuflaj, cerrahiye hazırlık

Yetişkinlerde ortodontik tedavi için yaş sınırı yoktur. Dişler ve dişi çevreleyen dokular sağlıklı olduğu sürece her yaşta ortodontik tedavi uygulanabilir. Yetişkinler büyüme ve gelişimini tamamlamış bireyler olduğundan, bu dönemde çocuklardaki gibi çene büyümesini yönlendirmek mümkün değildir; tedavi planı mevcut diş ve çene yapısına göre hazırlanır. Konuyla ilgili yetişkinlerde ortodontik tedavi: yaş sadece bir sayı yazısını da okuyabilirsiniz.

Yetişkin ortodontisi hangi durumları kapsar?

Yetişkinlerde ortodontik tedaviler üç ana grupta toplanır:

  • Dişsel bozuklukların düzeltilmesi: İskeletsel bir bozukluğun bulunmadığı durumlarda çapraşıklık ve kapanış bozukluklarının tedavisi
  • Kamuflaj tedavileri: Hafif iskeletsel bozukluğu olan ve cerrahi istemeyen hastalarda yalnızca ortodontik tedaviyle yapılan düzeltmeler
  • Ortognatik cerrahiye hazırlık: İleri iskeletsel bozukluklarda çene ameliyatı öncesinde ve sonrasında yapılan ortodontik tedaviler

Gelişen teknoloji sayesinde bu tedavilerde, diş ve çevre dokuların sağlığı elverdiği sürece hem sabit mekaniklerle hem de şeffaf plaklarla benzer başarıda sonuçlar elde edilebilir. Burada kararı şekillendiren en önemli konular estetik beklenti ve kullanılan sistemin kurallarına uyabilmektir. Başarılı bir sonuca planlanan sürede ulaşmak için hasta ile hekim arasındaki iş birliği belirleyicidir.

Dişsel bozuklukların tedavisi

İskeletsel bir bozukluğun olmadığı, yalnızca dişlerde çapraşıklık veya dişsel kapanış bozukluğunun bulunduğu durumlarda şeffaf plaklarla veya sabit braketlerle tedavi uygulanabilir. Braketlerin görünmesini istemeyen yetişkinler için estetik braketler ve lingual ortodonti de seçenekler arasındadır.

Yaş ilerledikçe dişlerde aşınma, kırılma ve madde kayıpları, diş eksiklikleri ve çekilmiş dişlerin boşluklarına komşu dişlerin devrilmesi gibi değişiklikler görülebilir. Bu nedenle yetişkinlerde ortodontik tedaviden sonra protez, dolgu veya implant uygulamaları da gerekebilir. Diş yüzeylerinden olabildiğince az madde kaldırılarak (minimal invaziv yaklaşımla) uygun bir protez yapılabilmesi, çoğu zaman dişlerin önce ortodontik tedaviyle doğru konumlarına alınmasına bağlıdır. Bu nedenle tedavi, gerektiğinde hastanın diş hekimiyle birlikte planlanır.

Yaşla birlikte kemik yapısında meydana gelen sertleşme nedeniyle, ileri yaşta ortodontik tedavi daha genç hastalara kıyasla biraz daha uzun sürebilir.

Kamuflaj tedavileri

Kamuflaj tedavileri, hafif derecede iskeletsel bozukluk varlığında hiçbir cerrahi işlem uygulanmadan, yalnızca ortodontik tedaviyle dişlerdeki çapraşıklığın ve kapanışın kabul edilebilir ölçüde düzeltildiği tedavilerdir.

Çenelerin birbirine uyumsuz olduğu durumlarda bile ağız içinde alt ve üst dişler birbirine yaklaşacak şekilde konumlanır; buna doğal kamuflaj denir. Kamuflaj tedavisinde bu uyum, ortodontiyle planlı bir şekilde oluşturulur. Tedavi iskeletsel yapıyı değiştirmez; dişlerin konumunu iskelete göre uyumlu hale getirir. Bu tedavinin sınırlarını belirleyen bazı kriterler vardır:

  • İskeletsel uyumsuzluğun derecesi
  • Dişlerin çene kemiği içindeki açıları
  • Diş ve çevre dokuların sağlığı
  • Travmatik kapanış ilişkileri

Tatmin edici bir tedavi sonucu için doğru teşhis çok önemlidir.

Çene ameliyatı gerektiren durumlar

İleri derecede iskeletsel uyumsuzluklar, büyüme ve gelişimini tamamlamış yetişkinlerde yalnızca ortodontik tedaviyle düzeltilemez. Bu durumlarda ortodontik tedavi, cerrahlar tarafından yapılan çene ameliyatıyla (ortognatik cerrahi) birlikte planlanır. Sürecin ayrıntıları için ortognatik cerrahiye hazırlık tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

Muayene ve kayıtlar. Dişler, dişeti, çeneler ve yüz yapısı değerlendirilir. Fotoğraflar çekilir, röntgenler incelenir ve dişlerin dijital kaydı alınır.

Ön tedaviler. Dişeti hastalığı, çürük veya tedavi gerektiren başka bir sorun varsa, bunların ortodontik tedaviden önce ilgili diş hekimi tarafından tedavi edilmesi istenir.

Tedavi planı. Problemin dişsel mi, iskeletsel mi olduğu belirlenir. Seçenekler, tahmini süre ve varsa ortodonti sonrasında gerekecek diğer diş tedavileri hastayla paylaşılır.

Aktif tedavi. Tedavi braketlerle veya şeffaf plaklarla yürütülür. Sabit tedavide kontroller genellikle ayda bir, şeffaf plak tedavisinde çoğunlukla 6-8 haftada birdir.

Pekiştirme ve tamamlayıcı tedaviler. Aktif tedavi bitince pekiştirme aşamasına geçilir. Gerekiyorsa protez, dolgu veya implant tedavileri bu aşamada planlanır.

Yetişkinlikte ortodontik tedavinin faydaları

  • Düzgün dizilmiş dişler daha kolay temizlenir; bu da çürük ve dişeti hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olur.
  • Kapanışın düzeltilmesi çiğneme fonksiyonuna katkı sağlayabilir.
  • Protez ve implant tedavileri için dişler daha uygun bir konuma alınabilir.
  • Görünümle ilgili kaygıların azalması günlük ve sosyal hayatta rahatlık sağlayabilir.

Günlük hayatla uyum

Yetişkin hastaların önemli bir kısmı, tedavinin iş ve sosyal hayatı nasıl etkileyeceğini merak eder. Görünümün ön planda olduğu durumlarda şeffaf plaklar, estetik braketler veya lingual ortodonti değerlendirilebilir. Şeffaf plak tedavisinde kontrol aralıkları daha uzun tutulabildiği için yoğun çalışan hastalarda planlama kolaylaşabilir. Daha önce ortodontik tedavi görmüş ve dişleri yeniden kaymış yetişkinlerde de aynı seçenekler değerlendirilir. Hangi yöntemin günlük hayatınıza daha uygun olduğu, muayenede beklentileriniz dinlenerek birlikte belirlenir.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Dişeti ve dişlerin destek dokularının sağlığı tedavi boyunca düzenli izlenmelidir.
  • Şeffaf plak tercih edenlerde plakların günde 22 saat takılması gerekir.
  • Sabit tedavide yeme-içme kısıtlamalarına ve ağız hijyenine dikkat edilmelidir.
  • İmplantlar ortodontik kuvvetle hareket ettirilemediği için, ağızdaki implant, kuron ve köprüler planlamada dikkate alınır.

Tedavi süresini etkileyen faktörler

Tedavi süresi kişiden kişiye değişir. Süreyi belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

  • Çapraşıklığın veya kapanış bozukluğunun derecesi
  • Hastanın yaşı ve kemik yapısı
  • Dişeti ve destek dokuların sağlığı
  • Diş eksiklikleri ve daha önce yapılmış diş tedavileri
  • Kontrollere düzenli gelinmesi ve tedavi kurallarına uyulması

Ayrıntılı bilgi için ortodontik tedavi ne kadar sürer? yazısını okuyabilirsiniz.

Tedavi sonrasında

Yetişkinlerde de tedavi bitince dişlerin eski konumlarına doğru kayma eğilimi vardır. Bu nedenle pekiştirme plakları veya dişlerin arka yüzeyine yapıştırılan ince sabit teller kullanılır. Pekiştirme aygıtlarını ortodontistinizin önerdiği şekilde kullanmak, elde edilen sonucun korunmasının en önemli koşuludur. Levent'teki kliniğimizde ilk muayenede probleminizin hangi gruba girdiği ve size uygun tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Yaş sınırı yoktur. Diş ve dişi çevreleyen dokular sağlıklı olduğu sürece her yaşta ortodontik tedavi uygulanabilir.

Yaşla birlikte kemik yapısı sertleştiği için ileri yaşta tedavi, daha genç hastalara göre biraz daha uzun sürebilir. Süre yine de problemin derecesine ve kişiye göre değişir.

Evet. İskeletsel bir bozukluğun olmadığı dişsel problemlerde şeffaf plaklarla ve sabit braketlerle benzer başarıda sonuçlar elde edilebilir. Seçimde estetik beklenti ve sistemin kurallarına uyabilmek belirleyicidir.

Hafif iskeletsel bozukluğu olan ve ameliyat istemeyen hastalarda, dişlerin konumu yalnızca ortodontik tedaviyle düzenlenerek kapanışın kabul edilebilir ölçüde düzeltildiği tedavidir. Uygunluğu uyumsuzluğun derecesine ve diş ile çevre dokuların durumuna bağlıdır.

Çoğu durumda olabilir. İmplantlar ortodontik kuvvetle hareket ettirilemediği için planlamada dikkate alınır. Eksik diş boşlukları ise tedavi sırasında protez veya implant için uygun hale getirilebilir.

Tedavi sonrasında dişlerde yeniden kayma görülen yetişkinlerde ortodontik tedavi tekrar uygulanabilir. Şeffaf plak veya braket seçeneklerinden hangisinin uygun olduğu muayenede değerlendirilir.

Yetişkinlerde ortodonti için muayene

Dr. Pınar Demir 4. Levent, Beşiktaş bölgesindeki Dent4 Levent ile Kurtköy, Pendik bölgesindeki Bembeyaz Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği kliniklerinde hasta kabul ediyor. Muayene günleri ve adres bilgileri için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili yazılar